Knie pijn door overgewicht: wat kunt u eraan doen?

Hoe zorgt overgewicht voor knieklachten?

De knieën dragen een groot deel van uw lichaamsgewicht. Bij iedere stap worden uw kniegewrichten belast.

Wanneer u meer lichaamsgewicht heeft, moeten uw knieën meer gewicht dragen. Dit kan ervoor zorgen dat de belasting op het kniegewricht toeneemt.

Overgewicht is echter niet de enige oorzaak van knieklachten. Ook andere factoren kunnen een rol spelen, zoals:

• een eerdere knieblessure;
• verminderde spierkracht;
• een afwijkende stand van het been;
• intensieve belasting;
• knieartrose;
• problemen met de meniscus of kruisbanden.

Daarom is het belangrijk om bij langdurige knieklachten te kijken naar de volledige oorzaak.

Overgewicht en knieartrose

Overgewicht is een belangrijke risicofactor voor knieartrose.

Knieartrose wordt vaak ‘slijtage’ genoemd, maar dat is eigenlijk een vereenvoudiging. Bij artrose kunnen verschillende structuren in en rondom het gewricht veranderen.

Extra lichaamsgewicht kan hierbij een rol spelen doordat de knie langdurig zwaarder wordt belast.

Daarnaast blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat vetweefsel ook biologisch actief is. Obesitas kan daardoor mogelijk invloed hebben op ontstekings- en stofwisselingsprocessen die betrokken zijn bij artrose (Berenbaum et al., 2013).

De relatie tussen overgewicht en knieartrose gaat dus mogelijk verder dan alleen de extra druk op het gewricht.

Kniepijn kan ervoor zorgen dat u minder gaat bewegen

Knieklachten kunnen een vicieuze cirkel veroorzaken.

Wanneer uw knie pijn doet, gaat u misschien minder wandelen, sporten of bewegen. Hierdoor kunnen uw conditie en spierkracht afnemen. Dat kan er vervolgens voor zorgen dat uw lichaam minder belastbaar wordt.

De vicieuze cirkel kan er zo uitzien:

Overgewicht → meer belasting op de knie → knieklachten → minder bewegen → minder spierkracht en conditie

Daarom is volledige rust bij knieklachten niet altijd de beste oplossing.

Bewegen bij knieklachten

In veel gevallen is aangepast bewegen juist belangrijk.

Bij knieartrose wordt beweging gezien als een belangrijk onderdeel van de behandeling. Door regelmatig en op een passende manier te bewegen, kunt u werken aan uw conditie, spierkracht en belastbaarheid (National Institute for Health and Care Excellence [NICE], 2022).

Welke vorm van beweging geschikt is, verschilt per persoon.

Mogelijke activiteiten zijn:

• wandelen;
• fietsen;
• zwemmen;
• bewegen in het water;
• gerichte spierversterkende oefeningen.

Het is belangrijk om een vorm van beweging te kiezen die past bij uw klachten en belastbaarheid.

Heeft u veel pijn of weet u niet goed welke beweging verantwoord is? Dan kan het verstandig zijn om uw knieklachten eerst te laten beoordelen. U kunt hiervoor contact opnemen met Orthopedic Care Clinics.

Helpt afvallen bij knie pijn?

Voor mensen met overgewicht en knieartrose kan gewichtsverlies helpen om de klachten te verminderen.

Door gewicht te verliezen, kan de belasting op de knieën afnemen. Onderzoek laat zien dat gewichtsverlies, vooral in combinatie met beweging, kan bijdragen aan minder pijn en een beter lichamelijk functioneren bij mensen met overgewicht en knieartrose (Messier et al., 2013).

Dit betekent niet dat afvallen iedere knieklacht oplost.

Heeft u bijvoorbeeld een meniscusletsel, een knieblessure of ernstige knieartrose? Dan kunnen andere behandelingen nodig zijn.

Gewichtsverlies kan daarom het beste worden gezien als onderdeel van een bredere aanpak.

Ozempic en andere afslankmedicatie: heeft dit invloed op de knieën?

Medicijnen zoals Ozempic en Wegovy krijgen veel aandacht vanwege hun effect op gewichtsverlies.

Beide medicijnen bevatten semaglutide, maar worden voor verschillende medische toepassingen voorgeschreven. Het gebruik van deze medicijnen moet altijd onder medische begeleiding plaatsvinden.

Een interessante vraag is of gewichtsverlies door medicatie ook kan helpen bij knieklachten. Lees hier meer over Ozempic.

Recent onderzoek naar semaglutide bij mensen met obesitas en knieartrose liet zien dat deelnemers die semaglutide gebruikten gemiddeld meer gewicht verloren. Zij rapporteerden daarnaast een grotere verbetering van hun knieartrosegerelateerde pijn dan de placebogroep (Bliddal et al., 2024).

Dat betekent niet dat semaglutide een behandeling is die knieartrose geneest.

Ook bij gewichtsverlies blijft het belangrijk om aandacht te besteden aan beweging en spierkracht.

Wat kunt u zelf doen om knieklachten te voorkomen of verminderen?

Niet alle knieklachten zijn te voorkomen. Toch zijn er verschillende dingen die u zelf kunt doen.

Blijf in beweging

Probeer regelmatig te bewegen binnen uw eigen mogelijkheden. Beweging helpt om uw spieren en conditie te behouden.

Werk aan uw spierkracht

Sterke spieren rondom de knieën en heupen helpen bij dagelijkse bewegingen, zoals wandelen en traplopen.

Let op uw gewicht

Wanneer u overgewicht heeft, kan gewichtsverlies helpen om de belasting op uw knieën te verminderen.

Kleine, blijvende veranderingen in uw leefstijl zijn vaak beter vol te houden dan een extreem dieet.

Neem langdurige knieklachten serieus

Blijft uw knie pijn doen? Of merkt u dat u steeds minder kunt bewegen?

Dan is het verstandig om te onderzoeken wat de oorzaak van uw klachten is.

Wanneer is een behandeling nodig?

De juiste behandeling hangt af van de oorzaak van uw knieklachten.

Bij knieartrose bestaat de eerste behandeling vaak uit een combinatie van:

• beweging en oefentherapie;
• verbetering van spierkracht;
• gewichtsmanagement bij overgewicht;
• pijnbehandeling wanneer dat nodig is.

Wanneer deze behandelingen onvoldoende helpen, kunnen andere behandelopties worden overwogen.

Wilt u meer weten over de mogelijkheden? Lees dan meer over de behandeling van knieartrose bij Orthopedic Care Clinics in Amsterdam.

Wanneer moet u contact opnemen met een specialist?

Het is verstandig om uw knie te laten beoordelen wanneer:

• de pijn langdurig aanhoudt;
• de klachten erger worden;
• u minder goed kunt lopen of traplopen;
• uw knie regelmatig opzwelt;
• uw knie instabiel voelt;
• de klachten u beperken in uw dagelijks leven.

Ook wanneer u wilt afvallen, maar merkt dat uw knieklachten het moeilijk maken om te bewegen, kan een orthopedische beoordeling helpen.

Heeft u vragen over uw knieklachten of wilt u weten welke behandeling mogelijk bij uw situatie past? U kunt eenvoudig contact opnemen met Orthopedic Care Clinics.

Conclusie

Overgewicht kan bijdragen aan knieklachten en vergroot het risico op knieartrose. Extra lichaamsgewicht zorgt voor meer belasting van de knieën, maar ook andere processen kunnen een rol spelen. Gelukkig zijn er verschillende manieren om zelf invloed uit te oefenen op de gezondheid en belastbaarheid van uw knieën.

Voldoende beweging, sterke spieren en gewichtsmanagement kunnen belangrijke onderdelen zijn van de behandeling en preventie van knieklachten. Blijven uw klachten bestaan of beperken ze u in het dagelijks leven? Dan is het belangrijk om te laten onderzoeken wat de oorzaak is. Een goede diagnose helpt om de behandeling te kiezen die het beste bij uw situatie past.